HEKİM GİRİŞİ

Epilepsi ve İş Hayatı

Yapılan bir çalışmada, çalışabilir durumda olup da işsiz olan sağlıklı nüfus oranı % 19 iken, epilepsi ile yaşayan işsiz bireylerin oranının % 46 olduğu ve dirençli epilepsisi olan kişilerin % 59’nun işsiz olduğu tespit edilmiştir. Bu oranları karşılaştırdığımızda, epilepsili bireylerin işsizlik oranının sağlıklı nüfustan yaklaşık üç kat daha fazla olduğu ortaya çıkmaktadır. Epilepsi hastalığı, işverenlerin genel tavrının değişmesine sebep olmakla birlikte, çalışırken yaralanma oranı, işe gitmeme, hastalığa bağlı iş kaybı, iş verimi açısından bakıldığında, epilepsili bireylerle sağlıklı çalışanlar arasında fark olmadığı tekrarlanan çalışmalarda gösterilmiştir. Ancak ne yazık ki toplumun epilepsiye bakışı değiştirilememesi ve epilepsi hakkında toplumsal bilgi düzeyinin yükseltilememesi durumunda bu yüksek işsizlik oranının devam edeceği tahmin edilmektedir.

Epilepsili birey meslek sahibi olabilir mi? Çalışabilir mi?
Epilepsili bireyler sorumluluk alabilir, okuyabilir, meslek sahibi olabilirler. Tarihe bakıldığında birçok başarılı ve ünlü epilepsi ile yaşayan birey olduğunu görüyoruz. Örneğin; Van Gogh, Dostoyevski, Jül Sezar, Hendel ve birçok bilim insanı, siyasetçi ve iş insanı epilepsi ile yaşayan kişilerdir. Biz de yakından takip ettiğimiz, tanık olduğumuz doktor, öğretmen gibi meslekler edinmiş hastalarımızın görevlerini başarıyla yaptıklarını görmekteyiz. Çoğunun nöbetleri kontrol altında tutulabilmekte, bir kısmı ise seyrek nöbet geçirmekle beraber görevlerini sürdürmektedirler.

Epilepsili kişinin işe başvurması ve alınması durumunda tutum nedir?
Epilepsili bireyler işe başvurduklarında bir takım sorunlarla karşılaşabilir. İşverenlerin epilepsili kişiler karşısında tavırları, ön yargılar ve bilgisizlik nedeniyle olumsuzdur. Bu nedenle, işe alınma şansları zayıftır. Oysaki, yapılan çalışmalarda iş verimi, devamlılık, iş kazası, iş kaybı açısından sağlıklı nüfusla aralarında herhangi bir fark bulunmamıştır. Bu haksız durumun ortadan kaldırılabilmesi için işverenlerin bilgilendirilmesi ve ön yargıların giderilmesi gerekmektedir.

İş yaşamında ayrımcılık epilepsili bireylerin en önemli önemli problemlerindendir. İşverenlerin sıklıkla epilepsili bir bireyi işe almaktan çekindiği görülmektedir. Bu iki sebeple ortaya çıkar. Birincisi, iş başında nöbet geçirmesi ve gördüğü zarardan dolayı işvereni sorumlu tutmasıdır. İkincisi ise, bireyin geçirdiği nöbet ile hizmet verdiği kesime zarar vermesi durumudur. Türkiye’deki durumu incelediğimizde, bir takım koruyucu önlemlerin olduğunu ancak bunların yeterli olmadığını görmekteyiz. İşverenler, elli ve daha çok daimi işçi çalıştırdıkları işyerlerinde yüzde 2 oranında engelli kişiyi, mesleklerine, bedensel, zihinsel ve ruhsal durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Bu yasaya göre, engelli kişi, beden ve zihin gücünden % 40 ve daha fazla oranda yoksun olduğunu resmi sağlık kurulu raporu ile belgelemiş, bir iş bulmakta genellikle zorluk çeken, fakat herhangi bir işyerinde söz konusu yetersizliğe rağmen, bazı işleri hemen veya kısa bir alıştırma sonunda yapabilecek durumda olan kişilerdir. Ancak, bu yasadan yararlanabilmek için bireylerin tedaviye rağmen nöbetlerinin devam etmesi gerekmektedir. Yani bu yasa hastalığı gerileyen, nöbetleri kontrol altında olan epilepsi hastalarının haklarını koruyamamakta ve bu kişilerin önyargılarla işe alınmamaları sorununu çözememektedir.

Zihinsel ve hareket kısıtlılığı olan epilepsi ile yaşayan bireylerin iş
olanakları nedir?
Epilepsi gibi nöbetlerle seyreden bazı hastalıklarda nadiren ya da geçici de olsa zihinsel sorunlar ve hareket kısıtlılığı bulunabileceğinden, bu tür hastalara özel eğitimlerle iş becerileri kazandırılabilir ve bazı kurumlar aracılığıyla becerilerine uygun iş olanakları yaratılabilir.

Epilepsisi olan kişiler hangi işleri yapamazlar?
Özellikle pilotluk, dalgıçlık, cerrahlık, kesici alet ve makinelerle ilgili işler, yüksek ve tehlikeli noktalarda çalışmayı gerektiren işler, dağcılık, taşıt sürücülüğü, itfaiyecilik, silah taşımayı gerektiren polislik ve askerlik mesleklerini yapamazlar.

İş hayatında dikkat edilmesi gereken durumlar nelerdir?
Nöbet tipleri bahsinde kısmen değinilmekle birlikte, burada da özelliği olan ve dikkat edilmesi gereken durumların varlığından söz etmek gerekir. Bazı nöbet tipleri uykusuzlukla uyarılabildiğinden, vardiyalı çalışmalar ve nöbet gerektiren durumlarda düzenlemeler yapılmalıdır. Daha önce anlatılan epilepsi tiplerinden bazıları ışığa duyarlı olduğundan, bu hastaların uzun süre bilgisayar karşısında çalışmaması ve televizyonu uzun süre ve yakından seyretmemesi tavsiye edilmelidir. Güneşli havalarda şapka giymesi ya da koyu renkli güneş gözlüğü kullanmaları önerilir.

Genel Bilgiler
EPİLEPSİ VE ÇOCUK

Çocuğunuzun nöbet geçirdiği sıradaki görünüşü sizin yoğun bir endişe ve kaygı durumuna girmenize neden olabilir, ancak çocuğunuzun sağlığı için sakin kalabilmek çok önemlidir, böylece doktorunuza ne olup bittiğini tam olarak tanımlayabilirsiniz.

DEVAMI
EPİLEPSİ VE KADIN

Dünya’da her 100 kişiden birini, Türkiye’de ise yaklaşık 750 bin kişinin hayatını olumsuz etkileyen epilepsi hastalığı, hormonlarla etkileşime bağlı olarak bu hastalığa sahip kadınlarda çoğu zaman cevapsız soru işaretlerine, eksik ya da yanlış uygulamalara neden olabilmektedir.

DEVAMI
EPİLEPSİ VE İLKYARDIM

Bir kişi yanınızda nöbet geçirdiğinde neler yapmalısınız?

DEVAMI